Dzień Języka Ojczystego - podsumowanie
"Kobieta jest wiecznym źródłem siły, inspiracji i miłości, które kształtują nasze życie i świat."- Gabriel García Márquez
Dokonując restrospekcji, dotychczasowe obchody Dnia Języka Ojczystego były poświęcone polskim pisarzom, reporterom, reżyserom - mężczyznom. Tegoroczna, 18 edycja była wyjątkowa, tak jak wyjątkowa jest "Ona – kobieta, bohaterka, autorka, sztuka, muza". Inspiracją do podjecia tego tematu i przyjrzenia się roli kobiet w kulturze, literaturze a także w polityce lokalnej było pojęcie herstorii. Herstoria to termin, który powstał w odpowiedzi na dominację męskiej perspektywy w tradycyjnej historii. Słowo to jest połączeniem angielskich słów "her" (jej) i "history" (historia), co podkreśla, że chodzi o historię kobiet i zmiany w świecie z ich udziałem. Herstoria skupia się na odkrywaniu i dokumentowaniu doświadczeń, osiągnięć i wpływu kobiet, które często były pomijane lub marginalizowane w tradycyjnych narracjach historycznych. Podążając za Grażyną Kubicą autorką książki "Siostry Malinowskiego" - "Ja chcę poznać te kobiety dla nich samych, chcę dotrzeć do ich świata i go poznać, posmakować, pomieszkać w nim. Chcę też jednocześnie poznać samą siebie, ale nie instrumentalizując tamtych. Chcę, abyśmy wszystkie zachowały swe tożsamości (wiem, że to niemożliwe), bo jestem wystarczająco daleko, jestem ich późną wnuczką, to dobra perspektywa”. Działania podjęte w ramach tego dnia miały więc na celu przeanalizoanie różnych aspektów kobiecości.
Jednym z głównych punktów podsumowania DJO było spotkanie z Panią Starostą Powiatu Cieszyńskiego - Janiną Żagan, która podzieliła się swoimi doświadczeniami jako pierwsza kobieta na takim stanowisku. Pani Żagan odpowiedziała na wszystkie pytania uczniów - te intrygujące, wzbudzające refleksję i wspomnienia a także wywołujące uśmiech. Rozmowa była inspirująca i skłoniła do przemyśleń na temat roli kobiet w polityce i ich znaczeniu dla rozwoju regionu a także, miejmy nadzieję, zachęciła młode kobiety do realizacji własnych marzeń i postawionych celów, bez względu na przeszkody. Jesteśmy bardzo wdzięczni, że mogliśmy bliżej poznać Panią Starostę, która ujęła nas swoim ciepłem i otwartością a także ogromną odwagą i determinacją z jaką kieruje powiatem cieszyńskim. Tym samym, spotkanie to doskonale wpisało się w tematykę herstorii, ukazując różne aspekty sytuacji i działalności kobiet w polityce lokalnej. Stanowiło również pewnego rodzaju dyskurs ze zdefiniowanym kulturowo stereotypem, dotyczącym problematyki typowo kobiecych obszarów działalności.
Następnie wspólnie z panią Starostą i panią Dyrektor, pan prof. Lubomir Spila wręczył nagrody w konkursach towarzyszących Dniu Języka Ojczystego. Laureatkami w konkursie ortograficznym o Złote Pióro Dyrektora ZSGH w Wiśle zostały: I miejsce - Julia Legierska 3E, II miejsce - Marta Madej 3H, III miejsce - Gabriela Małysz 3 T. W konkursie na aranżację gwarową opowiadania Olgi Tokarczuk "Najbrzydsza Kobieta świata" niezwykłą kreatywnością i znajomością gwary wiślańskiej wykazała się Julia Nogowczyk 4E oraz znajomością gwary istebniańskiej - Franek Nycz 1HT. Zostały również rozdane pamiątkowe dyplomy za udział w Ogólnopolskim Konkursie Polonistycznym "Fraszka".
Podsumowaniem tego wyjątkowego dnia był panel dyskusyjny moderowany przez panią prof. Xymenę Borowiak na temat "Ona-kobieta, bohaterka, autorka, sztuka, muza... Rzecz o herstorii" na podstawie dwóch tekstów literackich: "Najpiękniejsza kobieta świata" Jerzego Pilcha i opowiadania "Najbrzydsza kobieta świata" Olgi Tokarczuk, jak również tekstów omawiających kwestię herstorii - pomagających zrozumieć tematykę zjawiska historycznoliterackiego, takich jak: "Siostry Malinowskiego, czyli kobiety nowoczesne na początku XX wieku" Grażyny Kubicy i "Krakowianki. Twarze polskiej herstorii" Alicji Zioło. Panele dyskusyjne odbyły się w poprzedzającym wydarzenie tygodniu we wszystkich klasach 1-4 aby następnie w DJO w elitarnym gronie zasiąść przy współnym stole i posługując się świadomie dyskursem feministycznym, przyjrzeć się bohaterkom ze współczesnej perspektywy, zwracając uwagę na właściwą ocenę roli kobiety w świecie. Młodzież miała okazję poznać również różne tytuły wydawnicze o kobietach i kobiecości i ... zaczytać się w herstoriach.
Tegorocznej edycji Dnia Języka Ojczystego towarzyszyły również wystawy:
"Ona - sztuka w memach" - kreatywna wystawa przygotowana przez panią prof. Paulinę Damek-Ryszkę oraz uczennice kl. 3T - Maję Ziębę i Olę Wojnar, przedstawiająca kobiety jako bohaterki memów, ukazując ich siłę, inteligencję i humor.
Analizując kobiecą stronę litratury i kultury, nie sposób nie wspomnieć o feminatywach, czyli żeńskich formach gramatycznych nazw zawodów i funkcji, utworzonych z przyrostka potocznie zwanego "żeńskimi końcówkami", np. gość - gościni lub poseł - posłanka oraz samym języku, jakim mówi się o kobietach, który często odzwierciedla nasze społeczne i kulturowe przekonania. Na przykład, używanie zdrobnień, takich jak "dziewczynka" w odniesieniu do dorosłej kobiety, może sugerować jej niższy status lub brak powagi. Z kolei określenia takie jak "silna kobieta" mogą być używane w sposób, który sugeruje, że siła jest czymś niezwykłym dla kobiet, co z kolei utrwala stereotypy dotyczące płci. Te zagadnienia w estetycznej oprawie omawia wystawa edukacyjna "Język o kobietach" przygotowana przez panią prof. Wioletę Szarzec w holu szkoły. Nieco dalej, w zaaranżowanej artystycznie przestrzeni stanęła intrygująca instalacja - "Ubrana w atuty", wg pomysłu pani Szarzec oraz klasy 2H. Przechodząc do świetlicy szkolnej, w ukrytej wnęce widniał napis "Dziewczyno, kobieto! Tu zrobisz zdjęcie z najpiękniejszą kobietą świata", odkrywając zasłonę można było przejrzeć się w lustrze, które symbolizowało możliwość spojrzenia na siebie i dostrzeżenia własnego piękna. Wystawa - happening miała zachęcać dziewczyny, kobiety do docenienia swojej wyjątkowości i piękna, niezależnie od społecznych standardów.
Warto również wspomnieć, że w dniu poprzedzającym obchody DJO odbyły się warsztaty kobiecych emocji, przeprowadzone przez psycholog Paulinę Damek-Ryszkę, w których udział wzięło 21 dziewczyn z klas 1-3. Główną część warsztatów stanowiła praca z ilustrowanymi "Kartami Emocji" Katarzyny Miler i Joanny Olekszyk. Każda z uczestniczek losowała kartę, która przedstawiała określoną emocję. Następnie, pod kierunkiem prowadzącej, omawiano znaczenie tej emocji, jej wpływ na życie codzienne oraz sposoby radzenia sobie z nią. Uczestniczki miały możliwość dzielenia się swoimi doświadczeniami i refleksjami. Warsztaty kobiecych emocji były niezwykle wartościowym doświadczeniem dla wszystkich dziewczyn. Dzięki pracy z "Kartami Emocji", uczestniczki mogły lepiej zrozumieć swoje emocje i nauczyć się skutecznych strategii radzenia sobie z nimi. Spotkanie odbyło się w atmosferze wzajemnego wsparcia i zrozumienia, co dodatkowo wzmocniło jego pozytywny wpływ.
Bardzo serdecznie dziękujemy wszystkim gościom, dyrekcji, nauczycielom oraz uczennicom i uczniom za zaangażowanie w tym wyjątkowym dniu. Obchody Dnia Języka Ojczystego były nie tylko okazją do uczczenia literatury polskiej i języka polskiego, ale także do głębokiej refleksji nad wieloaspektowością kobiecej perspektywy w różnych dziedzinach życia. Dzięki różnorodnym działaniom i aktywnościom, uczestnicy mieli możliwość poszerzenia swojej wiedzy i zrozumienia znaczenia herstorii. Mamy nadzieję, że tegoroczne spotkanie i wszystkie wydarzenia towarzyszące wpłynęły na Wasze wewnętrzne przeżycie i zainspirowały Was do pogłębionej refleksji o świecie, ponieważ bezpośredni kontakt z żywym słowem dostarcza wiedzy, rozwija umiejętności poznawcze, kształtuje poglądy i tworzy nas świadomymi członkami społeczeństwa.
"W historii rodzaju ludzkiego okresy, które później wydawały się wspaniałe, to okresy, w których mężczyźni i kobiety przekroczyli dzielące ich różnice i uznali wspólną więź w swojej przynależności do rodzaju ludzkiego."
Hajle Syllasje